Een kolom brengt belasting naar een volgend draagdeel of de fundering. Hoogte, stabiliteit, verbindingen en voetconstructie horen bij de beoordeling.
Kolom, staander en penant
Een kolom of staander is meestal een overwegend verticaal draagdeel. Een penant is een relatief smal resterend muurdeel, bijvoorbeeld naast een opening. Niet iedere kolom wordt uitsluitend op druk belast: horizontale krachten, excentrische belasting en portaalwerking kunnen ook buiging veroorzaken. Begin daarom met de volledige aansluiting aan de boven- en onderzijde. De vorm van de zichtbare staander vertelt niet hoe hij in het constructieve systeem werkt.
Welke materialen komen voor?
Stalen kolommen kunnen bijvoorbeeld uit H-profielen of ronde en rechthoekige kokers bestaan. Houten staanders worden uitgevoerd in massief of samengesteld hout. Betonkolommen kunnen prefab of ter plaatse gestort zijn. Ook gemetselde penanten en staal-betonkolommen komen voor. De keuze hangt samen met draagfunctie, ruimte, verbindingen, brand, uitstraling en uitvoering. Een vergelijking op alleen gewicht of aanschafprijs laat belangrijke onderdelen van de oplossing buiten beeld.
Knik en effectieve lengte
Een slanke kolom kan zijdelings uitwijken voordat de materiaalsterkte volledig wordt benut. De gevoeligheid daarvoor hangt onder meer af van doorsnede, lengte en de werkelijke steunvoorwaarden. Een hoog, ongeschoord onderdeel werkt anders dan een onderdeel dat op meerdere niveaus aantoonbaar wordt gesteund. De constructeur bepaalt de passende rekenopzet. Een wand die tegen de kolom staat is niet vanzelf een ontworpen zijdelingse steun.
Van ligger naar voetplaat en poer
De kracht uit de ligger moet via de kolomkop en kolomvoet verder kunnen worden afgevoerd. Voetplaat, ankers, ondergieting en poer vormen daarom geen losse accessoires. Ankers kunnen afhankelijk van het systeem ook trek of horizontale krachten opnemen. De detaillering moet passen bij de betonmaat en de beschikbare randafstanden. Laat positie en hoogte afstemmen voordat beton wordt gestort of staal wordt geproduceerd.
Montage en tijdelijke stabiliteit
Een losse kolom kan tijdens montage nog geen steun krijgen van de definitieve vloeren of verbanden. Leg daarom de montagevolgorde, tijdelijke ondersteuning en hijsvoorzieningen vast met de uitvoerende partijen. Controleer aansluitende maatvoering en bereikbaarheid van bouten of lassen. Afwijkende ankerposities mogen niet op eigen inzicht worden opgelost met extra grote gaten of aangepaste verbindingen. Laat de gevolgen beoordelen en verwerken in de actuele documenten.
Uw voorbereiding in vier stappen
- Leg kolomhoogte en belasting vast
- Bespreek zijdelingse steun en knik
- Stem kolomvoet en poer op elkaar af
- Controleer montage en tijdelijke stabiliteit
Veelgestelde vragen bij dit onderwerp
Kan een dikkere kolom altijd hetzelfde werk doen?
Niet zonder beoordeling. Ook aansluitingen, stijfheid, funderingsbelasting en montage kunnen veranderen.
Hoeveel ton draagt een stalen kolom?
Daarvoor zijn exacte profielgegevens, lengte, steunvoorwaarden en krachten nodig. Alleen de materiaalnaam levert geen bruikbaar getal op.
Is een poer altijd nodig?
De belasting kan ook naar een ander ontworpen funderings- of draagdeel worden overgedragen. Dat volgt uit het systeem.
Bekijk de bijbehorende constructieberekening, maak uw voorbereidingslijst of neem de gidsen en checklists mee naar het overleg.
Bekijk alle constructies en bouwgidsen · Alle soorten constructieberekeningen